Làm thế nào để trở thành một Đạo diễn hình ảnh – Phần 5: Ánh sáng

Ánh sáng ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ hình ảnh của phim. Đó là lý do tại sao bộ phận ánh sáng làm việc trực tiếp với đạo diễn hình ảnh. Dưới đây là sơ lược một vài điều căn bản cần nhớ trong thiết đặt ánh sáng.

Đơn vị đo ánh sáng là Kelvin (K), là đơn vị đo nhiệt độ trên quy mô tuyệt đối. Độ K càng thấp thì sắc đỏ trong ánh sáng càng nhiều. Độ K thấp nhất đo được là của ánh sáng nến, vào khoảng 1000K – 1900K.
Độ K tăng lên lần lượt biểu thị ánh sáng vàng, ánh sáng trắng và ánh sáng xanh dương. Ánh sáng Đèn sợi đốt và đèn Halogen ở vào khoảng 2500K – 3000K. Ánh sáng ban ngày nằm ở khoảng 5600K. Một bầu trời trong xanh không có mây nằm ở khoảng 10000K

Các loại đèn

Có rất nhiều loại đèn, nhưng trong điện ảnh, bạn có các loại đèn như Tungsten, HMI, Fluorescent, và LED. Ngoài ra cũng đừng quên mất ánh nắng mặt trời.

Đèn Tungsten cho ánh sáng màu cam có nhiệt độ màu khoảng 3200L. Đèn này yêu cầu một lượng điện năng lớn và toả nhiều nhiệt, nhưng chúng cho ánh sáng đều màu. Chúng thường được dùng để chiếu sáng các cảnh nội. Dùng blue gel kèm với đèn tungsten tạo ra ánh sáng ban ngày.

Hydrargyrum Medium-Arc Iodide (HMI) là loại đèn được sử dụng phổ biến nhất trên phim trường. Đèn HMI mạnh hơn gấp 4 lần so với đèn sợi đốt thông thường. Nó khá nguy hiểm nên được khuyến cáo chỉ dùng khi có kỹ thuật viên ánh sáng chuyên nghiệp phụ trách.  Đèn HMI phát ra ánh sáng tím với một chút ám xanh dương

Bóng đèn huỳnh quang trước đây từng mang tiếng xấu vì nhấp nháy liên tục và cho màu cam pha xanh lá xấu xí. Nhưng bây giờ bóng đèn huỳnh quang đã không còn nhấp nháy và có khả năng cùng chiếu sáng ở nhiều mức nhiệt độ màu khác nhau. Ánh sáng mềm mại và hiệu quả hơn các bóng đèn sợi đốt thông thường, cho hình ảnh tương đồng với đèn HMI.

Đèn LED (Light Emitting Diodes) rất phổ biến trong các phim trường quy mô nhỏ. Đèn LED cho ánh sáng trắng là phổ biến nhất, nhưng thực ra đèn LED được chế tạo ở mọi màu. Các diod được thiết kế để cung cấp ánh sáng một cách có định hướng, nhưng chúng bị giới hạn trong tổng thể output.

Kỹ thuật chiếu sáng ba điểm (Three-Point Lighting)

Kỹ thuật chiếu sáng ba điểm là chuẩn setup ánh sáng cho sản xuất video. Cái tên đã nói rõ nội dung của kỹ thuật này, bạn dùng ba nguồn sáng để chiếu sáng một shot. Hãy lưu ý rằng tôi nói dùng ba nguồn sáng, chứ không phải ba đèn. Bạn có thể dùng ánh sáng mặt trời nếu muốn, nhưng kỹ thuật chiếu sáng ba điểm thường được dùng để set up ánh sáng cho cảnh nội.

Nguồn sáng chính được gọi là key light. Đèn này chiếu trực tiếp vào nhân vật hoặc chủ thể từ phía trước bên phải, hoặc bên trái. Đèn này nên được dùng để thiếp lập cái nhìn và cảm giác chung cho cả shot. Đèn thứ hai là fill light, dùng để chiếu sáng nhân vật hoặc chủ thể với một đèn có ánh sáng dịu hơn. Nếu key light được dùng để chiếu sáng từ phía trước bên trái, thì fill light luôn được đặt ở phía đối diện key light (tức là phía trước bên phải). Đèn cuối cùng là back light. Giống như tên của nó, đèn này được dùng phía sau chủ thể. Đèn này được dùng để tách chủ thể khỏi nền. Nó cũng được dùng để tạo một viền ánh sáng (rim of light) xung quanh chủ thể, vì vậy nó còn được gọi là rim light

Hãy luôn nhớ rằng, kỹ thuật chiếu sáng ba điểm mới chỉ là bắt đầu. Với tư cách là một đạo diễn hình ảnh, bạn sẽ cần phải phá vỡ một số quy tắc để có được những hình ảnh đẹp nhất và phù hợp nhất với câu chuyện của bạn. Điều này bao gồm việt tắt bớt một số đèn và thêm vào một số khác. Bạn còn có thể thay đổi vị trí đèn và dùng high-key lighting hoặc low-key lighting. Bạn cũng có thể sử dụng đèn flash hoặc đèn pin để có được những hiệu ứng lens flare như ý.

Bây giờ thì bạn đã có được tất cả những thông tin cần thiết. Giờ đã đến lúc bắt tay vào quay một bộ phim. Một cách nghiêm túc. Các duy nhất để trở thành một đạo diễn hình ảnh là bắt tay vào làm việc, không quan trọng là công việc gì. Trong bài phỏng vấn từ DP/30, DoP Wally Pfister, người từng giành được giải Oscar nói về những việc đầu tiên ông làm là quay cho MTV và những phim kinh dị kinh phí thấp.

Tôi thực sự khuyên bạn xem thêm video từ Zacuto và Kessler, nơi những DoP huyền thoại chia sẻ về các tuệ kiến của họ và nhữngđiều truyền cảm hứng. Nó nói những điều hoàn toàn chính xác về tất cả mọi thứ mà người DoP sẽ trải nghiệm.

Theo: Pixel Factory